{"id":9751,"date":"2023-02-28T11:26:57","date_gmt":"2023-02-28T11:26:57","guid":{"rendered":"http:\/\/portalisproject.eu\/?p=9751"},"modified":"2023-02-28T11:26:57","modified_gmt":"2023-02-28T11:26:57","slug":"adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\/","title":{"rendered":"Adlewyrchiadau yn y d\u0175r: rhai meddyliau am bobl a thirluniau basn M\u00f4r Iwerddon"},"content":{"rendered":"

Coedwig suddedig yn y Borth, Ceredigion. Coed pinwydd yw\u2019r coed yn bennaf gydag ambell dderwen. Mae’r goedwig yn dyddio o’r cyfnod Mesolithig hwyr i\u2019r cyfnod Neolithig diweddarach.<\/em><\/p>\n

A minnau\u2019n blentyn bach yn adeiladu cestyll tywod ac yn padlo yn y m\u00f4r yn y Borth yng Ngorllewin Cymru, roedd boncyffion coed o goedwig hynafol (1), wedi\u2019u hanner orchuddio gan dd\u0175r, yno\u2019n barhaus yn bwrw eu cysgodion dros ein rhwydwaith cywrain o ffosydd a sianeli a adeiladwyd i ddiogelu ein crefftwaith. Roedd y coed hyn (a\u2019r mawn o amgylch y coed) yn adnabyddus yn ein teulu ni gan fod fy nhad yn ddaearegwr yn y brifysgol yn Aberystwyth. Roeddem bob amser yn cadw llygad amdanynt pan fyddem yn ymweld \u00e2\u2019r traeth ar \u00f4l ysgol yn ystod dyddiau cynnes, ymddangosiadol ddiddiwedd, ein blynyddoedd yn yr ysgol gynradd.\u00a0 Ymlaen i 2012 a daeth fy nhad (sydd bellach wedi hen ymddeol) o hyd i ambell garreg losg yn y mawn, gan roi cychwyn ar gyfres o ymweliadau rheolaidd, i’r ddau ohonom, i gofnodi a chasglu samplau yn y goedwig.\u00a0 Mae hyn yn parhau hyd heddiw, er bod dad bellach yn ei 80au canol, a hyd yn hyn mae wedi cynnwys tair cenhedlaeth o deulu\u2019r Bates.\u00a0 Mae’r goedwig wedi datgelu nifer o ddarganfyddiadau diddorol dros y blynyddoedd, a ddadorchuddiwyd o bryd i’w gilydd gan stormydd y gaeaf, gan gynnwys set ysblennydd o gyrn carw coch (2), olion traed dynol (3) ac yn fwyaf diweddar, aelwyd Neolithig (4) lle defnyddid pren i gynhesu cerrig.<\/p>\n

\"\" \"\" \"\"<\/p>\n

(1) Cyrn carw coch o’r Oes Efydd a ddarganfuwyd mewn sianel a oedd yn torri trwy\u2019r goedwig suddedig yn y Borth. (2) Olion traed plentyn bach yn y mawn yn y Borth. O\u2019r Oes Efydd mae’n debyg. (3) Casgliad rhydd o gerrig llosg a golosg yn dyddio o’r oes Neolithig yn y mawn yn Ynyslas, Ceredigion.<\/em><\/p>\n

Ond trowch i ffwrdd o’r goedwig ac edrych allan i’r m\u00f4r. Mae Bae Ceredigion (5) wedi’i amg\u00e1u gan fynyddoedd uchel Gogledd Cymru a thir mynyddoedd y Preseli i’r de, ond yn uniongyrchol i’r gorllewin y cyfan y gallwn ei weld yw dyfroedd cyfnewidiol y bae. Fodd bynnag, os dringwch chi\u2019n ddigon uchel ar ddiwrnod clir mae’n bosibl gweld rhannau o arfordir Iwerddon.\u00a0 Heddiw, meddyliwn am y m\u00f4r (Bae Ceredigion\/M\u00f4r Iwerddon) fel gwahanfur rhwng y gwledydd \u2013 mae M\u00f4r Iwerddon yn gwahanu Cymru a Lloegr oddi wrth Iwerddon.\u00a0 Daeth y ffaith hon yn gwbl glir yn sgil y problemau diddiwedd a gr\u00ebwyd gan broses Brexit, nas ystyriwyd yn digon trwyadl. Fodd bynnag, yn hytrach na bod yn wahanfur, mae\u2019r m\u00f4r yn draddodiadol wedi bod fel glud yn uno mannau \u00e2’i gilydd. Yn wir, tan ddyfodiad y rheilffyrdd, y dull arferol o deithio\u2019n gyflym o amgylch y wlad oedd mewn cwch ar y d\u0175r yn hytrach nag ar draws y tir. Mor bell yn \u00f4l \u00e2’r oes Neolithig, gallwn weld tystiolaeth o\u2019r cysylltiadau hyn trwy bethau megis y cofebau claddu sy’n gyffredin trwy Gymru, Iwerddon a’r Alban, dosbarthiad bwyeill cerrig gloyw ac, o gyfnodau diweddarach, arysgrifau ogham\/rwnig a’r straeon niferus sy’n cysylltu ein dwy wlad. \u00a0Os ceisiwn fynd yn \u00f4l ymhellach, dechreuwn gael trafferth dod o hyd i dystiolaeth o’r cysylltiadau hyn. Sy’n dod a ni at Portalis, \u00a0y prosiect sy’n ceisio deall sut roedd bodau dynol, yn y cyfnod cyn ffermio, yn defnyddio’r gofod rhwng y gwledydd modern hyn a pha gyswllt, os o gwbl, oedd yn bosibl rhwng y bobl.<\/p>\n

Er mwyn ein galluogi i feddwl am bobl yn yr oesoedd hyn, mae’n rhaid i ni gydnabod yn gyntaf fod tirweddau\u2019r oes o\u2019r blaen, tua 10,000 o flynyddoedd yn \u00f4l, yn wahanol iawn i rai heddiw.\u00a0 Golygai lefelau is y m\u00f4r fod Bae Ceredigion yn dir sych. Tra gynt yr oedd yno afonydd, corsydd a choedwigoedd yn llawn ceirw coch, moch ac efallai bleiddiaid, heddiw ceir creigiau, banciau tywod ac ogof\u00e2u dan dd\u0175r yn cynnal dolffiniaid trwynbwl, llysywod bendoll y m\u00f4r a morloi’r Iwerydd.\u00a0 Roedd pobl yn byw ar y tirweddau sych hyn yn \u00f4l pob tebyg, ond mae eu holion wedi hen ddiflannu o dan y m\u00f4r, a heddiw dim ond safleoedd megis yr un yn Nhanybwlch (6) yn Aberystwyth (safle Mesolithig a gloddiwyd yn nechrau’r 20fed ganrif) sy’n sefyll fel tystiolaeth o bresenoldeb pobl yn yr ardal yn y cyfnod hwn.\u00a0 Erbyn i’r ffermwyr cyntaf gyrraedd Gorllewin Cymru tua 6,000 o flynyddoedd yn \u00f4l, roedd lefelau’r m\u00f4r wedi codi a’r arfordir sy\u2019n gyfarwydd i ni heddiw wedi ei sefydlu.<\/p>\n

\"\" \"\" \"\"<\/p>\n

(1) Harbwr Aberystwyth ac aber afon Ystwyth. Yn y canol yn y tu blaen, i’r chwith o’r bont mae lleoliad y safle Mesolithig yn Nhanybwlch. (2) Stormydd gwanwyn 2018 ar lan y m\u00f4r yn Aberystwyth. (3) Machlud haul ar draws y goedwig suddedig yn y Borth.<\/em><\/p>\n

Dynoda henebion a diwylliant materol cyffredin yr oes Neolithig ei bod yn ymddangos bod gan y bobl hyn gysylltiadau da ar draws y m\u00f4r, a gallwn dybio, er nad oedd teithio yn \u00f4l ac ymlaen yn gyffredin efallai, nad oedd yn beth dieithr.\u00a0 Byddai’r cyswllt hwn wedi bod i\u2019r ddau gyfeiriad gyda syniadau a gwybodaeth yn llifo ddwy ffordd. Ond ni lwyddwyd i gael gafael ar dystiolaeth o gyswllt cynharach, yn y cyfnod Mesolithig. Mae angen i ni gofio mai’r dystiolaeth fwyaf sydd gennym ar gyfer y cyfnodau cynharach hyn yng Ngheredigion a De-ddwyrain Iwerddon yw’r offer cerrig a adawsant ar eu h\u00f4l. Mae’n ymddangos bod y rhain wedi’u gwneud o garreg a oedd ar gael yn lleol ac nid oes gennym dystiolaeth fod deunyddiau crai wedi\u2019u symud ar draws y m\u00f4r yn y cyfnod hwn. Yr hyn oedd yn cysylltu’r bobloedd yn y mannau hyn a\u2019r cyfnodau hyn, fodd bynnag, oedd yr amgylcheddau a oedd yn newid yn barhaus. Roedd y cynnydd mewn lefelau d\u0175r a newidiadau o ran llystyfiant ac anifeiliaid, oll yn heriau yr oedd angen i\u2019r bobloedd hyn eu hwynebu a’u goresgyn.<\/p>\n

Gan ddychwelyd i Fae Ceredigion, gallwn ddyfalu sut yr effeithiodd y newidiadau hyn ar y bobl. Sut gwnaeth ein hynafiaid Mesolithig ymdopi \u00e2 lefelau d\u0175r yn codi, colli tiroedd i’r m\u00f4r, ac erydiad arfordirol? Mae rhai daearyddwyr a daearegwyr yn gweld yr hanesion ledled byd ynghylch llifogydd (meddyliwch am Noa, Atlantis, Gilgamesh) fel atgofion a drosglwyddwyd o’r oes hon. Ym Mae Ceredigion, mae gennym ein stori ein hunain am lifogydd, hanes Cantre’r Gwaelod, felly ai dyma’r stori, a newidiodd dros amser, am ein hynafiaid Mesolithig yn delio \u00e2 llifogydd \u00f4l-rewlifol? Annhebygol iawn, byddwn i’n ei awgrymu. Yr hyn nad yw\u2019r safbwyntiau gor-syml hyn o naratifau cymhleth yn mynd i’r afael ag ef yw natur adrodd stori a\u2019r cof. O ganlyniad, mae’r straeon hyn yn fwy tebygol o gofnodi llifogydd (7) a thrychineb leol yn hytrach nag un cyfnod o lifogydd. Felly pan edrychwn ar ein cofnodion yng Nghymru ac Iwerddon, yr hyn a welwn mewn gwirionedd yw cofnod o addasu llwyddiannus i newid. Dyma lle mae dulliau cyffredin y timau o archaeolegwyr ar ddwy ochr y d\u0175r wedi gweithio gyda’i gilydd i gynhyrchu naratif am bobl a gysylltwyd gan ofod cyffredin cyn,\u00a0 yn ystod ac ar \u00f4l i\u2019r cynnydd yn lefel y m\u00f4r newid daearyddiaeth y ddwy wlad (8).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Cyrn carw coch o’r Oes Efydd a ddarganfuwyd mewn sianel a oedd yn torri trwy\u2019r goedwig suddedig yn y Borth.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Coedwig suddedig yn y Borth, Ceredigion. Coed pinwydd yw\u2019r coed […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":9716,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-9751","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news"],"yoast_head":"\nAdlewyrchiadau yn y d\u0175r: rhai meddyliau am bobl a thirluniau basn M\u00f4r Iwerddon - Portalis<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"ga_IE\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Adlewyrchiadau yn y d\u0175r: rhai meddyliau am bobl a thirluniau basn M\u00f4r Iwerddon - Portalis\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Coedwig suddedig yn y Borth, Ceredigion. Coed pinwydd yw\u2019r coed […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Portalis\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-02-28T11:26:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/portalisproject.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Picture-1-1024x350.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"350\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Ian.Dunne@setu.ie\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Ian.Dunne@setu.ie\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ian.Dunne@setu.ie\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5d87db79def8ec69a4079588006e4a5a\"},\"headline\":\"Adlewyrchiadau yn y d\u0175r: rhai meddyliau am bobl a thirluniau basn M\u00f4r Iwerddon\",\"datePublished\":\"2023-02-28T11:26:57+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\\\/\"},\"wordCount\":1240,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/Picture-1.png\",\"articleSection\":[\"News\"],\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\\\/\",\"name\":\"Adlewyrchiadau yn y d\u0175r: rhai meddyliau am bobl a thirluniau basn M\u00f4r Iwerddon - Portalis\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/Picture-1.png\",\"datePublished\":\"2023-02-28T11:26:57+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5d87db79def8ec69a4079588006e4a5a\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/Picture-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/02\\\/Picture-1.png\",\"width\":1916,\"height\":654},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Adlewyrchiadau yn y d\u0175r: rhai meddyliau am bobl a thirluniau basn M\u00f4r Iwerddon\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/\",\"name\":\"Portalis\",\"description\":\"Discover the earliest connection between Ireland and Wales\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"ga-IE\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/5d87db79def8ec69a4079588006e4a5a\",\"name\":\"Ian.Dunne@setu.ie\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ga-IE\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/2384ef6d46d68b2eb044798e2c071f4e55882bbea7ebf77b985d97e464995723?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/2384ef6d46d68b2eb044798e2c071f4e55882bbea7ebf77b985d97e464995723?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/2384ef6d46d68b2eb044798e2c071f4e55882bbea7ebf77b985d97e464995723?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Ian.Dunne@setu.ie\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/portalisproject.eu\\\/ga\\\/author\\\/ian-dunnesetu-ie\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Adlewyrchiadau yn y d\u0175r: rhai meddyliau am bobl a thirluniau basn M\u00f4r Iwerddon - Portalis","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\/","og_locale":"ga_IE","og_type":"article","og_title":"Adlewyrchiadau yn y d\u0175r: rhai meddyliau am bobl a thirluniau basn M\u00f4r Iwerddon - Portalis","og_description":"Coedwig suddedig yn y Borth, Ceredigion. Coed pinwydd yw\u2019r coed […]","og_url":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\/","og_site_name":"Portalis","article_published_time":"2023-02-28T11:26:57+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":350,"url":"https:\/\/portalisproject.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Picture-1-1024x350.png","type":"image\/png"}],"author":"Ian.Dunne@setu.ie","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Ian.Dunne@setu.ie","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\/"},"author":{"name":"Ian.Dunne@setu.ie","@id":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/#\/schema\/person\/5d87db79def8ec69a4079588006e4a5a"},"headline":"Adlewyrchiadau yn y d\u0175r: rhai meddyliau am bobl a thirluniau basn M\u00f4r Iwerddon","datePublished":"2023-02-28T11:26:57+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\/"},"wordCount":1240,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/portalisproject.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Picture-1.png","articleSection":["News"],"inLanguage":"ga-IE","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\/","url":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\/","name":"Adlewyrchiadau yn y d\u0175r: rhai meddyliau am bobl a thirluniau basn M\u00f4r Iwerddon - Portalis","isPartOf":{"@id":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/portalisproject.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Picture-1.png","datePublished":"2023-02-28T11:26:57+00:00","author":{"@id":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/#\/schema\/person\/5d87db79def8ec69a4079588006e4a5a"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\/#breadcrumb"},"inLanguage":"ga-IE","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ga-IE","@id":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\/#primaryimage","url":"https:\/\/portalisproject.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Picture-1.png","contentUrl":"https:\/\/portalisproject.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Picture-1.png","width":1916,"height":654},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/adlewyrchiadau-yn-y-dwr-rhai-meddyliau-am-bobl-a-thirluniau-basn-mor-iwerddon\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Adlewyrchiadau yn y d\u0175r: rhai meddyliau am bobl a thirluniau basn M\u00f4r Iwerddon"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/#website","url":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/","name":"Portalis","description":"Discover the earliest connection between Ireland and Wales","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"ga-IE"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/#\/schema\/person\/5d87db79def8ec69a4079588006e4a5a","name":"Ian.Dunne@setu.ie","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ga-IE","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2384ef6d46d68b2eb044798e2c071f4e55882bbea7ebf77b985d97e464995723?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2384ef6d46d68b2eb044798e2c071f4e55882bbea7ebf77b985d97e464995723?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/2384ef6d46d68b2eb044798e2c071f4e55882bbea7ebf77b985d97e464995723?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ian.Dunne@setu.ie"},"url":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/author\/ian-dunnesetu-ie\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9751","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9751"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9751\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9802,"href":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9751\/revisions\/9802"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9716"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9751"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9751"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/portalisproject.eu\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9751"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}